Η εξάρτηση από τις ουσίες είναι συναισθηματική ασθένεια και όχι λάθος ανατροφή

Η συζήτηση με την Εύα Καρανάσιου και τον Κώστα Λάχανα για την «Αυτογνωσία» εξελίχθηκε σε σειρά μαθημάτων ζωής, που έδωσαν οι δύο δημιουργοί του Κέντρου Συμβουλευτικής Υποστήριξης Εξαρτημένων Ατόμων. Αυτό είναι η «Αυτογνωσία» και οι εκπρόσωποί της, η Εύα με τον Κώστα εφαρμόζουν άριστα τη φιλοσοφία του Κέντρου αλλά και του τρόπου που αντιμετωπίζουν εκείνοι τις πολύ δύσκολες καταστάσεις που φέρνει στον άνθρωπο ο εθισμός.

Η ατάκα τους «ερχόμενοι σε εμάς δεν θα κριθούν και ότι αυτά που θα τους πούμε δεν τα έχουμε απλά διαβάσει, αλλά τα έχουμε ζήσει» είναι αυτό που κάνει το «κλικ», κάνει η διαφορά από κάθε άλλο Κέντρο Εξαρτημένων Ατόμων. Γιατί αυτά τα άτομα «δεν έγιναν εξαρτημένα από λάθος ανατροφή στο σπίτι τους αλλά επειδή η εξάρτηση είναι συναισθηματική ασθένεια», συνεπώς, η Εύα και ο Κώστας δεν είναι εκεί για να… μαλώσουν τα παιδιά που έχουν μπλέξει αλλά για να τα ακούσουν, να τα μάθουν αλλά και να μάθουν και οι ίδιοι από τα παιδιά αυτά.

Οι δύο δημιουργοί της «Αυτογνωσίας» δίνουν μαθήματα πως πρέπει να συμπεριφερόμαστε σ’ αυτά τα άτομα, πως πρέπει να τα πλησιάζουμε, πως πρέπει να είναι έξω στη Κοινωνία, και πως η Κοινωνία γι αυτά. Και το μεγαλύτερο μάθημα που μας δίνουν είναι ο λόγος που δημιούργησαν την «Αυτογνωσία»: «Οταν καταφέραμε να μείνουμε ‘καθαροί’ εγώ και η γυναίκα μου στην πορεία της ανάρρωσής μας καταλάβαμε ότι αυτό ήταν ένα μικρό θαύμα στο όποιο δεν χωράει το ‘εγώ’ και νιώσαμε ότι όπως ακριβώς μας δόθηκε έτσι ακριβώς πρέπει να το μεταφέρουμε και να δώσουμε και εμείς με την σειρά μας στους ανθρώπους που το έχουν ανάγκη».

Από κει και πέρα μόνο σεβασμός γι αυτά τα παιδιά που έκαναν στόχο ζωής να βοηθήσουν άλλα παιδιά αλλά και τις οικογένειές τους και τους φίλους τους να καταλάβουν πως «η εξάρτηση από τις ουσίες είναι συναισθηματική ασθένεια και όχι λάθος ανατροφή».

Η «Αυτογνωσία» είναι Κέντρο Συμβουλευτικής Υποστήριξης Εξαρτημένων Ατόμων. Μιλήστε μας για εσάς.«Η ‘Αυτογνωσία’… γεννήθηκε το 2008. Πρώτο μέλημά μας ήταν και είναι να βοηθήσουμε και να φιλοξενήσουμε ανθρώπους εξαρτημένους σαν εμάς σε ένα χώρο μη ιδρυματικό και να τους υποδεχτούμε με μια μεγάλη αγκαλιά. Να νιώσουν και να καταλάβουν ότι ερχόμενοι σε εμάς δεν θα κριθούν και ότι αυτά που θα τους πούμε δεν τα έχουμε απλά διαβάσει, αλλά τα έχουμε ζήσει. Η κύρια δομή των ανθρώπων που πλαισιώνουμε την ‘Αυτογνωσία’ είναι από ναρκομανείς σε μακροχρόνια ανάρρωση παράλληλα με την όποια κατάρτιση έχουμε στον τομέα της συμβουλευτικής, μαζί με ψυχολόγο και ψυχίατρο.Η θεραπευτική διαδικασία που ακολουθούμε εμπεριέχει τα 12 βήματα συν εξατομικευμένη θεραπεία μέσα από group therapy και ατομικές συνεδρίες.Στόχος μας για τον κάθε φιλοξενούμενό μας να ξανασυστηθεί και να αναγνωρίσει τον εαυτό του. Ο κάθε εξαρτημένος κουβαλάει ένα συναισθηματικό κουβάρι. Με πολύ αγάπη και σεβασμό τον βοηθάμε να το λύσει».Γιατί και πως εξαρτηθήκατε από τα ναρκωτικά και τι σας έδωσε δύναμη να ξεφύγετε;

«Είναι αποδεδειγμένα πια ότι ο εθισμός είναι μια ψυχολογική ασθένεια με την οποία γεννιέσαι. Εθισμένος είναι ο άνθρωπος ο οποίος δεν μπορεί να διαχειριστεί τα συναισθήματά του και τα παγώνει. Ετσι συνέβη και σε εμάς: το αίσθημα της διαφορετικότητα, ο έντονος συναισθηματισμός, η τάση και η ροπή προϋπήρχαν της χρήσης ουσιών. Την περίοδο της εφηβείας που δοκιμάσαμε ναρκωτικές ουσίες ήταν σαν να λειτουργήσαν ως ‘φάρμακο’ για να καλύψουν όλα τα συναισθηματικά κενά και συναισθήματα.

Τελικά το ‘φάρμακο’ που είχαμε επιλέξει παράλληλα με την έντονη αντιδραστικότητα της ηλικίας της εφηβείας έκανε τα πράγματα πιο πολύπλοκα και κυρίως επικίνδυνα κάτι που δυστυχώς κανένας εξαρτημένος δεν βλέπει.

Οσο περνούσε ο καιρός τα μαλακά ναρκωτικά αντικατέστησαν σκληρές ουσίες και παράλληλα με εμάς οι οικογένειες γέμιζαν με πόνο και άδικη ντροπή διότι δεν είχαν ενημέρωση για τι πραγματικά μας συμβαίνει και προσπαθούσαν με διάφορους εσφαλμένους τρόπους να μας βοηθήσουν μέχρι ότου ενημερωθήκαν και από εκεί και πέρα άρχισε να συμβαίνει η αλλαγή.

Δεν ήταν προσωπική επιλογή το να απεξαρτητοποιηθούμε. Στην αρχή ήταν η προεργασία που έγινε από τους οικείους μας ώστε να μας ‘ξεβολέψουν’. Οταν έπαψε το συναίσθημα της ντροπής από τις οικογένειές μας λόγο της σωστής ενημέρωσης κατάλαβαν ότι η εξάρτηση από τις ουσίες είναι μια συναισθηματική ασθένεια και όχι λάθος ανατροφή».

Πόσο εύκολο είναι ένας νέος να παρασυρθεί και ποιους κινδύνους ή Σειρήνες αντιμετωπίζει;

«Το πρόβλημα των ναρκωτικών και του εθισμού γενικότερα, δυστυχώς αντί να μειώνεται αυξάνεται σε μια εποχή που υπάρχει ενημέρωση όσο ποτέ, σε μια εποχή που υπάρχει πραγματική λύση και θεραπεία ποιο αποτελεσματική από ποτέ τα κρούσματα αυξάνονται συνεχώς.

Ενας νέος είναι πολύ εύκολο να παρασυρθεί επειδή αγνοούμε την πραγματική λύση που είναι η ενημέρωση και προτιμούμε να αποστασιούμαστε από το πρόβλημα ως ότου αυτό μας χτυπήσει την πόρτα. Είναι επιτακτική ανάγκη να γνωρίζεις για αυτή την ύπουλη ασθένεια που προσβάλει ανά πάσα στιγμή τα αγαπημένα σου πρόσωπα.

Δεν μπορείς να ξέρεις, δεν μπορείς να προβλέψεις αν θα χτυπήσει τον αδερφό σου, τον φίλο σου, το παιδί σου. Οπότε για να κλείσουν οι Σειρήνες οφείλουμε να ενημερωθούμε σωστά για αυτή την ασθένεια. Ετσι ο κίνδυνος θα μειωθεί σε μεγάλο ποσοστό για τους νέους μας και τα παιδιά μας που πραγματικά κινδυνεύουν σε ένα κόσμο που έχει την τάση να σπρώχνει στον εθισμό και τις εξαρτήσεις».

Οι μη χρήστες όταν ακούν τη λέξη «ναρκωτικά» το πρώτο που σκέφτονται είναι ότι δεν τους αφορά. Πόσο κοντά μας είναι αυτό το κοινωνικό φαινόμενο;

«Η αγνοία σκοτώνει περισσότερο από τα ίδια τα ναρκωτικά. Στην εποχή μας όπου ένα στα τέσσερα σπίτια αντιμετωπίζει το πρόβλημα του εθισμού δεν μπορούμε να γυρίσουμε την πλάτη και να κάνουμε ότι δεν μας άφορα. Το πρόβλημα των εξαρτήσεων είναι και δικό σου πρόβλημα, άσχετα άμα είσαι εξαρτημένος ή όχι. Κινδυνεύεις άμεσα ή έμμεσα από αυτό και πρέπει να πάρεις θέση να γνωρίζεις και να κάνεις ό,τι καλύτερο μπορείς για να εξαλειφθεί αυτή η μάστιγα. Ενα μικρό παράδειγμα κάποιος χρήστης για να εξασφάλιση την δόση του μπορεί να χτυπήσει ή ακόμα και να σκοτώσει το παιδί σου που δεν είναι χρήστης».

Το δεύτερο που σκέφτονται είναι ότι είναι μία… κολλητική αρρώστια. Εσείς τι θα τους λέγατε;

«Σε καμία περίπτωση δεν είναι μια κολλητική αρρώστια είναι όμως μία αρρώστια με την όποια γεννιέσαι».

Υπάρχει, πραγματικά, τρόπος στο να μπορέσουμε να κρατήσουμε έναν άνθρωπο μακριά από τη μάστιγα αυτή;

«Δεν μπορείς να αποτρέψεις μία ασθένεια να μην εμφανιστεί, μπορείς όμως να είσαι πολύ σωστά ενημερωμένος για να την αναγνωρίσεις και να ξέρεις πως να την αντιμετωπίσεις άμεσα και με επιτυχία».

Ποια προβλήματα ή «θέματα» είναι αυτά που σπρώχνουν ένα παιδί στα ναρκωτικά και πως μπορεί η οικογένεια να το αποτρέψει;

«Κυρίως ένα παιδί το σπρώχνει στα ναρκωτικά η περιέργεια, η αντιδραστικότητα, η έλλειψη αποδοχής, χαμηλή αυτοεκτίμηση, κακοποίηση και η πολύ εύκολη πρόσβαση πλέον στα ναρκωτικά.

Ολα τα παραπάνω προβλήματα μαζί με την έλλειψη πραγματικής και ουσιαστικής επικοινωνίας με το παιδί, οι πολλές ώρες απουσίας και εποπτείας του λόγω των επαγγελματικών υποχρεώσεων των γονιών, ένα κακό διαζύγιο που οι γονείς δεν έχουν κοινή στάση και πάνω από όλα μία οικογένεια μη ενημερωμένη μπορούν να ενεργοποιήσουν τον εθισμό και να ξεκινήσει μια χρόνια εξάρτηση ναρκωτικών».

Εσείς πως πήρατε την απόφαση να κάνετε αυτή την κίνηση;

«Δεν ήταν απόφαση, ήταν ανάγκη. Οταν καταφέραμε να μείνουμε ‘καθαροί’ εγώ και η γυναίκα μου στην πορεία της ανάρρωσής μας καταλάβαμε ότι αυτό ήταν ένα μικρό θαύμα στο όποιο δεν χωράει το ‘εγώ’ και νιώσαμε ότι όπως ακριβώς μας δόθηκε έτσι ακριβώς πρέπει να το μεταφέρουμε και να δώσουμε και εμείς με την σειρά μας στους ανθρώπους που το έχουν ανάγκη. Ετσι με την βοήθεια του Θεού ξεκίνησε η ‘Αυτογνωσία’».

Τι ακριβώς σημαίνει αυτογνωσία στο θέμα των ναρκωτικών; 

«Το όνομα του κέντρου μας δεν είναι τυχαίο γιατί μέσα από την διαδικασία που ακολουθούμε στόχος είναι ο εξαρτημένος να αναγνωρίσει τον εαυτό του, τα συναισθήματά του, τα ελαττώματά του, τους μηχανισμούς με τους οποίους δρούσε η εξάρτηση πάνω του και να ξαναγνωριστεί με τον ίδιο του τον εαυτό, έναν εαυτό που τον είχε χάσει και τον είχε παγώσει με τα ναρκωτικά.

Το θεραπευτικό κέντρο ‘Αυτογνωσία’ δίνει μια σοβαρή λύση στο θέμα της εξάρτησης διότι αυτό που κάνουμε στον χώρο μας εμείς και οι άρτια εκπαιδευμένοι συνεργάτες μας βγαίνει από την ψυχή μας και πάνω από όλα το αγαπάμε. Το σημαντικότερο πράγμα για εμάς είναι ο άνθρωπος που θα έρθει στην οικογένειά μας, να νιώσει αγάπη, να νιώσει αποδοχή και να πιστέψει ότι αυτό που έχουμε βρει εμείς μπορεί να το πάρει και ο ίδιος.

Πέρα από την δράση μέσα στον χώρο μας, προσπαθούμε να εξωτερικεύσουμε την δράση μας κατά των ναρκωτικών ενημερώνοντας και μιλώντας βιωματικά για την δική μας ιστορία μέσα από ΜΜΕ, με ομιλίες σε όλη την Ελλάδα, μέσα από μία μεγάλη καμπάνια με τίτλο ‘tell us your story’ στο Instagram aytognosia_apexartisi_ όπου στόχο έχει να κινητοποιήσει και να ενημέρωση τους εξαρτημένους και τους οικείους τους για την αρρώστια του εθισμού».

Ποια είναι τα στάδια που πρέπει να περάσει κάποιος που θέλει να ξεκόψει από αυτά;

«Οταν έχεις φτάσει τόσο χαμηλά, όταν έχεις πεθάνει πνευματικά, διανοητικά, ψυχικά, όταν φόρας μία μάσκα από το πρωί μέχρι το βράδι για να επιβιώσεις, όταν το σώμα και το μυαλό σου δεν λειτουργεί και δεν υπάρχει τίποτα γύρω σου να σε γεμίζει τότε φτάνεις στο σημείο που ή τα παρατάς ή ζητάς βοήθεια και αρχίζεις σιγά – σιγά να ξεμπερδεύεις το κουβάρι.

Ο εθισμός σε όλες του τις μορφές -ναρκωτικά, αλκοόλ, τζόγος- συνήθως οδηγεί σε αυτό το αδιέξοδο. Αυτό αν το δεις και παραδεχτείς την ανισχυρότητά σου το οποίο είναι το βασικότερο στάδιο μπορεί να σε οδηγήσει σε μία καινούρια υπέροχη ζωή που ούτε καν θα μπορούσες να φανταστείς. Οπότε τα βασικότερα στάδια είναι τρία. Το πρώτο να παραδεχτείς το πρόβλημά σου, το δεύτερο να ζητήσεις βοήθεια και το τρίτο να πιστέψεις ότι γίνεται».

Εκτός από ναρκωτικά η ‘Αυτογνωσία’ στοχεύει και στην απαλλαγή από τον αλκοολισμό και τα τυχερά παιχνίδια. Επίσης μορφές εξάρτησης του ανθρώπου που οδηγεί σε μεγάλα προβλήματα. Σε τι ποσοστό είναι οι εξαρτήσεις αυτές στους ανθρώπους σας;

«Η ρίζα είναι η αρρώστια του εθισμού και τα συμπτώματα πολλά. Τα κυριότερα και τα πιο καταστροφικά με τις μεγαλύτερες συνέπειες είναι τα ναρκωτικά, το αλκοόλ και τα τυχερά παιχνίδια. Στην ‘Αυτογνωσία’ φιλοξενούμε και αντιμετωπίζουμε όλων των ειδών των εξαρτήσεων, αντιμετωπίζοντας εξατομικευμένα και με τις κατάλληλες μεθόδους κάθε εξάρτηση».

Πώς μπορεί ένας άνθρωπος να απαλλαγεί από αυτού του είδους τους εθισμούς;

«Το σίγουρο είναι ότι δεν μπορεί μόνος του. Το πρόβλημα με τον εθισμό είναι ότι είναι μία ασθένεια ίσως η μοναδική που το άτομο που την έχει συνήθως δεν την παραδέχεται, ενώ σε όλες τις άλλες ασθένειες προφανώς κάνεις κάτι για την αντιμετώπιση τους και ζητάς βοήθεια, στον εθισμό το άτομο που πάσχει πιστεύει ότι μπορεί να το αντιμετώπισή μόνο του και πολλές φορές ακόμα ότι δεν υπάρχει καν πρόβλημα».

Θεωρείτε πως ένα υγιές οικογενειακό περιβάλλον βοηθάει στην αποφυγή των εθισμών;

«Σε αυτά τα 10 χρόνια έχουμε φιλοξενήσει εξαρτημένα άτομα από όλων των ειδών τις οικογένειες. Πιστεύουμε ότι μία ασθένεια μέσα σε ένα υγιές οικογενειακό περιβάλλον σε ελάχιστο βαθμό μπορεί να αποτραπεί. Σίγουρα όμως μια υγιή ενημερωμένη οικογένεια μπορεί να σταματήσει τον εθισμό στην αρχή του.

Ο εξαρτημένος απασχολεί κατά μέσο όρο 10 άτομα από τον περίγυρό του και την οικογένειά του. Θεωρούμε ότι η οικογένεια του κάθε εξαρτημένου είναι ο βασικός άξονας και πολύ σημαντικός στην κινητοποίηση για να ζητήσει βοήθεια και αφετέρου στην θεραπεία».

Τέλος τι θα συμβουλεύατε τους Ελληνες γονείς.

«Από όποιο μέρος του κόσμου και να είσαι το πρόβλημα παραμένει το ίδιο. Αυτό που αντιμετωπίζεις σαν γονέας είναι ίσως ένα από τα χειρότερα πράγματα που μπορούν να σου συμβούν μην το βάζεις κάτω, μην το κρύβεις και μην νιώθεις μόνος. Υπάρχει σίγουρα λύση αρκεί να το πιστέψεις και να ζητήσεις βοήθεια. Στα 10 χρόνια λειτουργίας μας έχουμε φιλοξενήσει Ελληνες ομογενείς από κάθε γωνιά του κόσμου και αυτό που παρατηρούμε είναι ότι η επιτυχής θεραπεία έχει να κάνει –σε σημαντικό βαθμό- με την νοοτροπία του Ελληνα και το περιβάλλον που επιτυγχάνεται αυτή.

Ζήτα βοήθεια, μίλα για το πρόβλημά σου, ενημερώσου, μην ντρέπεσαι, από εσένα ξεκινάει η λύση. Ενας εξαρτημένος δεν βλέπει με λογική, ζει μέσα στην παραφροσύνη, μην περιμένεις να το πάρει ο ίδιος απόφαση, ο κύκλος του εθισμού σπάει με σωστή αντιμετώπιση. Είμαστε εδώ για εσένα και είμαστε πρόθυμοι να βοηθήσουμε».

Σας ευχαριστώ πολύ για τη συζήτησή μας…

«Εμείς σας ευχαριστούμε για το βήμα που μας δώσατε».