Συνέντευξη στο people

Τους συναντήσαμε στο Κέντρο Απεξάρτησης «Αυτογνωσία», στην Περαία της Θεσσαλονίκης. Ο πρώτος πάει καιρός που άφησε πίσω του τις σκοτεινές μέρες. Ο δεύτερος αισθάνεται πλέον τόσο δυνατός, που έχει κάνει σκοπό της ζωής του να βοηθήσει άλλους εξαρτημένους από τα ναρκωτικά ή το αλκοόλ. Η τρίτη μόλις πριν λίγο καιρό ολοκλήρωσε το πρόγραμμα των «12 Βημάτων» που εφαρμόζει το συγκεκριμένο κέντρο. Οι τρεις αυτοί άνθρωποι, ζώντας για οκτώ περίπου μήνες με άλλους ανθρώπους που αντιμετώπιζαν τα ίδια προβλήματα, διαμορφώνοντας προσωπική σχέση με το θεραπευτή τους, ο οποίος είναι συνήθως ένας πρώην εξαρτημένος που έλαβε ειδική εκπαίδευση, και καταγράφοντας διαρκώς την εμπειρία τους, όχι μόνο από τις ουσίες ή τη θεραπεία τους αλλά από ολόκληρη τη ζωή τους, κατάφεραν να μείνουν «καθαροί» και κυρίως να κατανοήσουν τις συνθήκες που τους οδήγησαν στον εθισμό, εγκαινιάζοντας μια νέα σχέση με το περιβάλλον τους, αλλά πρωτίστως με τον εαυτό τους. Οι άνθρωποι του Κέντρου εξάλλου, όπως ο Κώστας, η Εύα, ο Στέργιος και αρκετοί από τους συνεργάτες τους, που έζησαν και οι ίδιοι στο παρελθόν τον εφιάλτη της εξάρτησης, προσφέρουν μια ολιστική αντιμετώπιση του προβλήματος. Οι ιστορίες του Βαγγέλη, του Παντελή και της Ναταλίας είναι συγκλονιστικές, καθώς ο εθισμός τους διηγείται, κατά κάποιον τρόπο, και την ιστορία της ζωής τους.

Βαγγέλης, 33 ετών
Υπήρξε, όπως το περιγράφει, «πολυτοξικομανής». Σήμερα, έχει πλέον επιστρέψει στη ζωή και την αντιμετωπίζει με θάρρος και αισιοδοξία.

«Ξεκίνησα τα ναρκωτικά περίπου στα 14 μου χρόνια. Έπαιρνα όποια ουσία έβρισκα μπροστά μου, αλλά τίποτε δεν μπορούσε να αλλάξει τη διάθεσή μου, την αίσθηση πως δεν με καταλάβαινε κανείς, πως ήμουν διαφορετικός και μόνος. Ήμουν ένα πολύ δύσκολο παιδί και είχα από μικρός μια τάση προς την παραβατική συμπεριφορά. Βρέθηκα να κάνω παρέα με ανθρώπους που είχαν ακολουθήσει το δικό μου μονοπάτι με τις ουσίες, αλλά ένιωθα δυνατός. Δεν πίστευα πως θα εξαθλιωθώ και θα καταλήξω στα παγκάκια και αυτό ήταν η δικαιολογία για να συνεχίσω να “πίνω”. Είχα πολλές ευκαιρίες να σταθώ στα πόδια μου και να μείνω μακριά από όλα αυτά, αλλά ο εθισμός δεν με άφησε. Τα έκανα παντού θάλασσα: στο σχολείο, στα φροντιστήρια, στην οικογενειακή επιχείρηση, όπου κλήθηκα κάποια στιγμή να δουλέψω. Στα 21 μου ταρακουνήθηκα σοβαρά, όταν βρέθηκα αντιμέτωπος με το νόμο. Ας πούμε πως “μισοέβαλα μυαλό” για ένα σύντομο διάστημα, αλλά ξανακύλησα εύκολα εξαιτίας του τρόπου της ζωής μου. Τα πράγματα άρχισαν, όμως, να γίνονται πολύ σοβαρά, όταν ξεκίνησαν τα σωματικά συμπτώματα στέρησης, οι πόνοι, το να πέφτω σε κώμα από τη χρήση.

Ο οργανισμός μου είχε τελείως εξασθενίσει. Η μητέρα μου είχε καταρρεύσει, όμως η αδελφή μου είχε αναλάβει δράση. Έμαθε για το κέντρο του Κώστα και της Εύας, οι οποίοι καθοδήγησαν σωστά την οικογένειά μου. Η οδηγία ήταν πως, αν έκανα ξανά χρήση, θα με έδιωχναν από το σπίτι. Και με έδιωξαν. Όμως έφυγαν και αυτοί. Εννοώ πως μετακόμισαν και έχασα τα ίχνη τους. Εκεί έχασα κι εγώ με τη σειρά μου τη γη κάτω από τα πόδια μου. Θύμωσα πολύ, γιατί δεν μπορούσα να δω πέρα από τον εαυτό μου. Το επόμενο διάστημα ήταν ένας σωστός εφιάλτης. Για πέντε μήνες ζούσα στο δρόμο, κοιμόμουν σε παγκάκια ή λεβητοστάσια, ζεσταινόμουν κρατώντας σκυλιά αγκαλιά, ζητιάνευα, δεν είχα κανέναν πλάι μου. Ούτε καν εκείνους που “πίναμε” μαζί. Τότε αποφάσισα να ακολουθήσω το πρόγραμμα στο Κέντρο. Ο πρώτος μήνας ήταν πολύ δύσκολος, χωρίς χαμόγελο, με πολύ θυμό, γιατί άκουγα πράγματα που δεν ήμουν έτοιμος να ακούσω. Μετά το δεύτερο μήνα, άρχισα να ονειρεύομαι πως πράγματι μπορώ να μείνω “καθαρός”, άρχισα να έχω συναισθήματα, να διαχειρίζομαι το θυμό μου, να ανακτώ κάτι από τη χαμένη μου αυτοεκτίμηση, πράγματα για τα οποία πίστευα πως δεν ήμουν ικανός. Με τη θεραπεία που έκανα στο Κέντρο κατάφερα, πρώτα από όλα, να αναλάβω την ευθύνη του εαυτού μου. Η ομάδα της “Αυτογνωσίας” έπαιξε καθοριστικό ρόλο σε αυτό. Ήταν σαν να αγκάλιασε όλο τον πόνο, με έκανε να νιώσω πως αξίζω κάτι. Είμαι “καθαρός” πέντε χρόνια τώρα, εργάζομαι στην οικογενειακή επιχείρηση και μου αρέσει η δουλειά μου. Κοιτώ μόνο μπροστά και ονειρεύομαι να κάνω και μια δική μου οικογένεια, ώστε να επιστρέψω κάτι από την αγάπη και την υποστήριξη που πήρα».

Παντελής 31 ετών

Το παράξενο στην περίπτωση του Παντελή είναι πως, για μεγάλο διάστημα και παρά τον εθισμό του στις ουσίες, εξακολουθούσε να είναι λειτουργικός. Μέχρι βέβαια τη στιγμή που όλα κατέρρευσαν. Αυτό που ονειρεύεται είναι να βοηθήσει κι άλλους ανθρώπους να ξεπεράσουν το πρόβλημά τους.

«Η ιστορία μου είναι μια ιστορία συναισθηματικών απωλειών. Αυτές και ένα σημαντικό πρόβλημα ταυτότητας, που με εμπόδιζε να αναπτύξω δική μου προσωπικότητα, με οδήγησαν στα ναρκωτικά, το αλκοόλ και τον τζόγο. Γεννήθηκα στην Έδεσσα, έζησα δέκα χρόνια στη Σκύδρα και μεταναστεύσαμε για δύο χρόνια με τους γονείς μου στη Γερμανία. Επιστρέψαμε, αλλά όταν ήμουν 15 ετών, εκείνοι χρειάστηκε να φύγουν στο εξωτερικό ξανά. Μέχρι να γυρίσει η μητέρα μου, ήταν απαραίτητο να αναλάβω ρόλους για τους οποίους μάλλον δεν ήμουν έτοιμος, όπως το να προσέχω το μικρό μου αδελφό. Μέχρι τα 20 έπαιρνα “μαύρο” και έκανα κινήσεις μέσω των οποίων έτρεφα τον εθισμό μου στο αλκοόλ και τον τζόγο. Έκανα μια σχέση, η οποία χάλασε και δυσκολεύτηκα να την ξεπεράσω. Στα 21 μου μπήκε στη ζωή μου η ηρωίνη, η χρήση της οποίας σηματοδότησε μια πορεία προς την απόλυτη καταστροφή. Έκλεβα από το μαγαζί που διατηρούσα με τον αδελφό μου, ένα Internet café, ζητούσα χρήματα από τον οποιονδήποτε, πουλούσα πράγματα, έπαιζα χαρτιά και ήμουν ανίκανος να διακρίνω πως κάτι πάει λάθος. Η μητέρα μου είχε πλέον αντιληφθεί πως ήμουν χρήστης. Το μαγαζί φυσικά έκλεισε και αποφάσισα να φύγω στην Αυστρία. Εκεί, άνοιξα ένα κατάστημα με γυψοσανίδες. Πήγαινε καλά, κέρδιζα καλά χρήματα, τα οποία τα έτρωγα όλα στα ναρκωτικά. Ήμουν πιο μόνος από ποτέ, ο απόλυτα μοναχικός χρήστης, που “πίνει” στο σπίτι του. Όταν αποφάσισα να γυρίσω πίσω και παρά το γεγονός πως κέρδιζα περισσότερα από 4.000 ευρώ, δεν είχα χρήματα ούτε για τα εισιτήρια. Με την επιστροφή μου ξεκίνησε ο Γολγοθάς για να κόψω τη χρήση. Αυτό σημαίνει πως κλείστηκα σε ψυχιατρικές κλινικές, πως έμενα για λίγο καιρό “καθαρός” και μετά κυλούσα ξανά.

Ο οργανισμός μου είχε καταρρεύσει, έμεινα 40 κιλά, έπεφτε η πίεσή μου, είχα επιληπτικά επεισόδια, απίστευτη μοναξιά. Ήμουν πλήρως απομονωμένος. Για την “Αυτογνωσία” μού μίλησε ένας άνθρωπος που είχε καταλάβει το δράμα που περνούσα και ήθελε να με βοηθήσει. Μπήκα στο Κέντρο με εξαιρετικά χαμηλές προσδοκίες και μου πήρε πέντε μήνες μέχρι να αφεθώ πλήρως. Με βοήθησε πολύ το ότι έγραφα καθημερινά τις εμπειρίες μου, πολύ σημαντικό κομμάτι της θεραπείας. Άρχισα να αντιλαμβάνομαι γύρω μου χαμόγελα, άρχισα να χαμογελώ κι εγώ, να έχω υπομονή, κατανόηση για τον άλλο, σεβασμό, άρχισα επιτέλους να γίνομαι κοινωνικός. Αναγνώρισα τον εθισμό ως αρρώστια, πίσω από την οποία έκρυψα τον εαυτό μου. Γι’ αυτό και σήμερα, που είμαι “καθαρός” εδώ και δύο χρόνια, αυτό που κυρίως θέλω είναι να επιστρέψω κάτι από όσα μου δόθηκαν. Ξεκίνησα να κάνω σπουδές ψυχολογίας σε μια σχολή, είμαι καλός φοιτητής, θέλω να είμαι σε θέση να προσφέρω βοήθεια σε έναν ταλαιπωρημένο άνθρωπο που ζητά στο δρόμο χρήματα και παράλληλα είμαι πλέον και ενεργός πολίτης, καθώς κατέβηκα στις πρόσφατες αυτοδιοικητικές εκλογές. Εκτιμώ βαθιά την ευκαιρία που μου έδωσε η ζωή, το ότι βγήκα ζωντανός από αυτή τη μακρόχρονη, οδυνηρή περιπέτεια, και θα κάνω ό,τι περνά από το χέρι μου για να τιμήσω την ευκαιρία αυτή».

Ναταλία, 34 ετών

Η Ναταλία ξεκίνησε να πίνει αυτοκαταστροφικά αμέσως μετά την απώλεια του βρέφους της. Σήμερα, μητέρα ενός αγοριού, έχει μόλις ολοκληρώσει το πρόγραμμα απεξάρτησης και επιχειρεί να κάνει τα πρώτα της βήματα σε μια νέα ζωή.

«Ήρθα στο κέντρο “Αυτογνωσία” μετά την προτροπή μιας φίλης μου. Η περίπτωσή μου ήταν διαφορετική από των υπολοίπων που βοηθούσε το Κέντρο, γιατί ήμουν αρκετό καιρό “καθαρή” από το αλκοόλ, την ουσία στην οποία εθίστηκα. Όμως, βάραιναν πάνω μου όλες εκείνες οι αιτίες που με οδήγησαν σε αυτό. Γεννήθηκα στη Ρωσία και ζούσα μέχρι τα 19 μου χρόνια μια κανονική ζωή, σπούδαζα νομικά και ασχολιόμουν με τον αθλητισμό. Στα 19 μου έχασα το μόλις 16 μηνών βρέφος μου. Είχε γεννηθεί με σοβαρό πρόβλημα, καθώς με κακοποίησε ο σύντροφός μου κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Ξεκίνησα να πίνω αμέσως μετά από αυτό το οδυνηρό περιστατικό, βυθισμένη στο πένθος. Η αδελφή μου, που βρισκόταν στην Ελλάδα, με κάλεσε να έρθω εδώ και οι γονείς μου με ενθάρρυναν να το κάνω, για να αλλάξω παραστάσεις, να ξεφύγω. Πράγματι, έφτασα εδώ, βρήκα δουλειά σε ένα εργοστάσιο, η οποία μου άρεσε, και προσαρμόστηκα εύκολα. Λίγο καιρό αργότερα, γνώρισα έναν άντρα και ξεκινήσαμε μια σχέση. Μου φερόταν πολύ καλά, η σχέση προχωρούσε και πήγαινα τακτικά στη Ρωσία, για να ολοκληρώσω τις σπουδές μου, όταν έμαθα πως ο άντρας αυτός ήταν παντρεμένος και είχε οικογένεια. Αποφάσισα να επιστρέψω στη Ρωσία και εκεί εγκαταλείφθηκα στο αλκοόλ. Έπινα ανεξέλεγκτα. Μάλιστα κουβαλούσα στην τσάντα μου ένα μπουκαλάκι με κρασί και ξεκινούσα να πίνω από τα αποδυτήρια της δουλειάς μου. Δεν άντεχα να περιμένω μέχρι να φτάσω στο σπίτι. Ωστόσο, πήρα μια ειδική αγωγή και κατάφερα να σταματήσω τη χρήση. Αποφάσισα να επιστρέψω στην Ελλάδα, όπου συναντήθηκα ξανά με τον άντρα, με τον οποίο είχα κάνει σχέση και είχε πλέον χωρίσει. Λίγο καιρό αργότερα, παντρευτήκαμε και αμέσως μετά γεννήθηκε ο γιος μας. Η οικογένεια του συζύγου μου δεν δέχτηκε το γάμο μας, ούτε και το παιδί. Στα χρόνια που ακολούθησαν, κυλούσα συχνά στο αλκοόλ, μην μπορώντας να καλύψω το κενό της ζωής μου. Υπήρξα η μοναχική αλκοολική, έπινα χωρίς να με βλέπει κανείς και, βέβαια, χωρίς να αντλώ την παραμικρή ευχαρίστηση.

Επειδή ζούσα πλέον μόνο για το παιδί μου, το σταματούσα για μεγάλα χρονικά διαστήματα, ταξιδεύοντας στη Ρωσία και λαμβάνοντας από εκεί αγωγή. Κυλούσα όμως ξανά, έκανα διαρκώς υποτροπές. Το παιδί φυσικά καταλάβαινε ότι κάτι δεν πάει καλά, αν και πρόσεχα: Δεν πήγαινα να το πάρω πιωμένη από το σχολείο, δεν ήθελα να με μυρίζει όταν έπινα. Όμως ήταν αδύνατον πλέον να κρυφτεί. Μπήκα στο Κέντρο, αν και είχα πολύ καιρό να κάνω χρήση, από το φόβο των υποτροπών. Ήθελα να τελειώσω με αυτό μια για πάντα. Στο Κέντρο με βοήθησε πολύ το ότι έγραφα τις εμπειρίες μου και η δουλειά των θεραπευτών εστίασε στην απώλεια του μωρού μου, καθώς στο βάθος αυτής της απώλειας βρίσκεται η ερμηνεία του εθισμού μου. Έμαθα πολλά πράγματα για μένα, κυρίως το ότι δεν είμαι τρελή, αλλά έπασχα από μια ασθένεια, και κατάφερα να νιώσω γαλήνη και ηρεμία. Πάνε μόλις λίγες μέρες που ολοκλήρωσα το πρόγραμμα. Γνωρίζοντας πως έχω κοντά μου τους ανθρώπους του Κέντρου, αποφάσισα να εγκαταλείψω τα μακροχρόνια σχέδια που μου άρεσαν πολύ κάποτε και να κερδίσω τη ζωή ξανά φτιάχνοντας την κάθε μέρα μου χωριστά. “Μόνο για σήμερα” είναι πλέον το σύνθημά μου και η κάθε μικρή νίκη με βοηθά να αντιμετωπίσω πιο δυνατή το αύριο».